Filozofia praw człowieka w świetle współczesnej metafizyki analitycznej

Nr rejestracyjny: 2017/27/N/HS5/00856
Typ wniosku: PRELUDIUM
Tytuł projektu: Filozofia praw człowieka w świetle współczesnej metafizyki analitycznej
Kierownik: Szymon Mazurkiewicz
Opiekun: prof. dr hab. Tomasz Gizbert-Studnicki
Podmiot realizujący: Uniwersytet Jagielloński\Wydział Prawa i Administracji
Koszt ogółem 115 679
Termin rozpoczęcia umowy TBA
Termin zakończenia umowy TBA

Opis PL

Filozofia praw człowieka w świetle współczesnej metafizyki analitycznej 1. Cel prowadzonych badań/hipoteza badawcza Celem projektu jest analiza współczesnej filozofii praw człowieka za pomocą narzędzi filozofii analitycznej, zwłaszcza metafizyki analitycznej. Będę argumentował, że problem uzasadnienia praw człowieka może być postrzegany jako kwestia metafizyczna. Co za tym idzie, podstawy praw człowieka mogą byś z sukcesem rozważane z wykorzystaniem metafizyki analitycznej. Pierwsza hipoteza badawcza odnosi się do spojrzenia na pojęcia pojawiające się w filozofii praw człowieka przez pryzmat analitycznej dystynkcji fakty-wartości-normy. Będę argumentował, że natura człowieka jest faktem, godność człowieka wartością a prawa człowieka są normami w rozumieniu filozofii analitycznej. Kolejna hipoteza dotyczy relacji pomiędzy obiektami denotowanymi przez te pojęcia. Hipotezą jest twierdzenie, że relacją pomiędzy naturą człowieka, godnością człowieka i prawami człowieka jest pewna forma zależności ontologicznej. Szczegółowo hipotezą jest twierdzenie, że ta relacja nie może być prawidłowo badana i wyjaśniona poprzez superweniencję, ale może być poprzez metafizyczne ugruntowanie. W ostatniej części projektu spojrzę na uzasadnienie praw człowieka przez pryzmat naturalizacji w filozofii analitycznej. Moją hipotezą jest, że ontologiczna naturalizacja podstaw praw człowieka jest niemożliwa, jednakże naturalizacja metodologiczna może być z sukcesem zastosowana. 2. Zastosowana metoda badawcza/metodyka Projekt jest teoretyczny w swej istocie, a zatem będzie się on składać głównie z analizy literatury (w tym analiz porównawczych), zarówno z zakresu filozofii praw człowieka oraz teorii prawa, jak i filozofii analitycznej (przede wszystkim metafizyki analitycznej, ale również metaetyki i logiki). W celu potwierdzenia bądź odrzucenia hipotez będę najpierw dogłębnie analizował dane zagadnienie z filozofii praw człowieka. Dalej badał będę narzędzia metafizyki analitycznej jakimi będę posłużę się w celu rozwiązania problemu. Następnie będę stosował je w analizie danej kwestii z filozofii praw człowieka. Stąd, główną metodą stosowaną w projekcie będzie analiza pojęciowa. W celu odsłonięcia założeń ontologicznych i metaetycznych stojących za danymi koncepcjami filozofii praw człowieka stosował będę analizę presupozycyjną. Ponadto, w celu uzyskania precyzji w formułowanych sądach, tam gdzie jest to możliwe, będę używał narzędzi formalnych, jak np. logik dla normatywnej superweniencji i normatywnego ugruntowania (Rotolo, 2017; Fine, 2012a, 2012b). 3. Wpływ spodziewanych rezultatów na rozwój nauki Szersze tradycje filozoficzne, w ramach których uprawiana jest filozofia praw człowieka to z filozofia chrześcijańska, zwłaszcza katolicka oraz tradycja etyki kantowskiej. Filozofia analityczna nie jest stosowana w filozofii praw człowieka, choć jest obecnie najbardziej dominującą szkołą filozoficzną. W tym projekcie będę traktował obiekty w uzasadnieniu praw człowieka jako obiekty metafizyczne wykorzystując współczesne narzędzia metafizyki analitycznej. Analiza relacji pomiędzy naturą człowieka, godnością człowieka a prawami człowieka za pomocą superweniencji i metafizycznego ugruntowania nie była do tej pory w ogóle stosowana. W ogólnej teorii prawa superweniencja jest w pewnej mierze wykorzystywana (por. Załuski 2009; Brożek, 2012), choć nie wydaje się to być znaczący wpływ. Z kolei metafizyczne ugruntowanie zostało zaadoptowane w jeszcze mniejszym stopniu. Badanie znaturalizowanych podstaw praw człowieka nie było do tej pory przedstawione. W razie potwierdzenia hipotez zostaną przedstawione pewne, oparte o dokonania nauk empirycznych podstawy praw człowieka. Poza wpływem projektu na filozofię praw człowieka oraz teorię prawa, jest on również ważny dla filozofii analitycznej. Rozwój koncepcji ugruntowania wymaga wskazania interesujących zastosowań ugruntowania. Co więcej, niektórzy argumentują przeciwko jakiejkolwiek użyteczności ugruntowania uważając je za niejasne i niepraktyczne narzędzie. Stąd, rezultaty tego projektu będą mieć duży wpływ na samą metafizykę analityczną. Rezultaty badań przyczynią się do stworzenia „metafizycznej teorii praw człowieka” (w razie potwierdzenia hipotez). Niezależnie od tego, projekt definitywnie pomoże znacznie jaśniej i precyzyjniej ująć podstawy praw człowieka oraz zrozumieć skąd czerpią one swoją obowiązującą moc. Będzie to niezwykle istotne zarówno dla filozofów, jak i prawników, w tym teoretyków i dogmatyków praw człowieka.

Description [ENG]

Philosophy of human rights in light of contemporary analytic metaphysics 1. Research project objectives/Research hypothesis The aim of this project is to analyse the contemporary philosophy of human rights by means of analytic philosophy, especially analytic metaphysics. I will argue that the problem of justification of human rights can be regarded as a metaphysical issue. As a result, the foundation of human rights can be successfully analysed by means of analytic metaphysics. The first research hypothesis relates to concepts used in the philosophy of human rights in light of the analytic distinction of facts, values and norms. I will argue that human nature is a fact, human dignity is a value and human rights are norms in terms of analytic philosophy. The next hypothesis involves relations between objects that are denoted by these concepts. My hypothesis is that relations between human nature, human dignity and human rights have some type of ontological dependence. My specific hypothesis is that this relation cannot be properly studied and explained by supervenience, but can be by metaphysical grounding. In the last part of the project, I will investigate the justification of human rights from the perspective of naturalization in analytic philosophy. My hypothesis is that justification by use of ontological naturalization is not possible; however, methodological naturalization can be successfully applied. 2. Research project methodology The project is theoretical in nature; therefore, it will mainly involve analysis of literature (including comparative analysis) on the philosophy of human rights, legal theory and analytic philosophy (primarily analytic metaphysics but also metaethics and logic). In order to corroborate or reject the hypotheses, I will firstly thoroughly analyse a problem employing the philosophy of human rights. Then, I will study analytic metaphysics tools, which I will then utilise in resolving the problem. Thus, the main method applied in the project will by conceptual analysis. In order to uncover ontological and metaethical assumptions surrounding conceptions of human rights philosophy, I will utilize presuppositional analysis. Moreover, in order to be precise in formulating my thesis, I will take advantage of formal tools wherever possible as logic for normative supervenience and normative grounding (Rotolo, 2017; Fine, 2012a, 2012b). 3. Expected impact of the research project on the development of science Broader philosophical traditions in which the philosophy of human rights are practiced include Christian philosophy, especially Catholic and Kantian ethics. Analytic philosophy is not applied in the philosophy of human rights, although it is the most dominant contemporary philosophical school. In this project I will like to treat objects in the justification of human rights as metaphysical objects by taking advantage of contemporary analytic metaphysics tools. The analysis of the relations between human nature, human dignity and human rights by means of supervenience and metaphysical grounding has not yet occurred. In general legal theory, supervenience is to some extent implemented (cf. Załuski 2009; Brożek, 2012,), although it seems not to have a significant impact. The application of metaphysical grounding is much less. A methodologically naturalized account of the justification of human rights has not been yet presented. In case of corroboration of the hypotheses there will be provided certain, based on empirical knowledge, foundations of human rights. Besides the impact of the project on the philosophy of human rights and legal theory, it is also important for analytic philosophy. Further development of the conception of metaphysical grounding requires pointing interesting applications of grounding. What is more, some philosophers argue against any usefulness of grounding at all, claiming that it as an obscure and impractical tool. Thus, the results of this project will have a significant impact on analytic metaphysics itself. The results of the project will contribute to providing a metaphysical theory of human rights (in case of corroboration of the hypotheses). Regardless of that fact, the project will definitely help to express in much clearer, intelligible and thorough manner the foundations of human rights and understand grounds of their existence. It will be very important both for philosophers and lawyers, including theoreticians and practitioners of human rights.