Nowa krytyka amerykańskiego realizmu prawnego

Nr rejestracyjny: 2016/21/D/HS5/03839
Typ wniosku: SONATA
Tytuł projektu: Nowa krytyka amerykańskiego realizmu prawnego
Kierownik: Dr Adam Dyrda
Podmiot realizujący: Uniwersytet Jagielloński\Wydział Prawa i Administracji
Koszt ogółem 115 128
Termin rozpoczęcia umowy 2 II 2017
Termin zakończenia umowy 2 II 2019

OPIS [PL]

Amerykański realizm prawniczy to jeden z najciekawszych i–przez pewien czas(Progressive Era, New Deal, lata 1900-­‐1945)–najbardziej wpływowych ruchów teoretycznoprawnych w XX wieku. Tworzący go prawnicy byli sceptycznienastawieni wobec gotowych, pojęciowych i ogólnych rozwiązań teoretyczno-­‐prawnych, walczyli z ortodoksją klasycznej jurysprudencji (któraodwoływała siędo abstrakcyjnych zasad, ogólnych reguł i uogólnieńprecedensów).Realiścinatomiast opierali sięzasadniczona najważniejszym prądzie intelektualnym,swoistym dla amerykańskiego, praktycznego stylu życia: pragmatyzmieamerykańskim. Niestety wokół amerykańskiego realizmu(podobnie jak ipragmatyzmu)na przestrzeni lat narosło wiele nieporozumień (dotyczącychm.in. relacji realizmu do pozytywizmu prawniczego, pojmowania przeznichnaturalizmu, ogólnego sceptycyzmu wobec reguł, afilozoficznego i anty-­‐pojęciowego charakteru; przypisywano im instrumentalizm, gwałcenieustanowionych reguł itp. ). Realizm,któryodpowiadał na żywe problemyamerykańskiej jurysprudencji pierwszej połowy XXwieku, dziś rozważany jestzwykle jako nurt zasadniczo historyczny.Projekt ten ma trzy zasadnicze cele. Po pierwsze,celem jestprzedstawienie nowatorskiej, życzliwej interpretacjipoglądów amerykańskichrealistów prawniczych. Interpretacja ta będzie kładła szczególny nacisknawłaściwą rekonstrukcję poglądów i inspiracji filozoficznych wybranych realistówprawniczych, a także na rozjaśnieniu narosłych wokół nieporozumień.Po drugie,celem projektu jestwypracowaniewspółczesnej filozoficznej reinterpretacjirealizmu amerykańskiego–w świetle wybranych teorii neopragmatycznych(holistyczny pragmatyzm W.V. Quine’a i M.G. White’a), które stanowią rozwinięcie teorii klasycznego pragmatyzmu.To pozwoli ponownie rozważyć realizm jako szczególną, ale wciąż żywą i interesująca teorię prawa. Wreszcie, nowatorska interpretacja realizmu pozwoli wskazać właściwie miejsce jakie zajmuje ta teoria (czy raczej: zbiór teorii) na mapie współcześnie dyskutowanych teorii prawa.

DESCRIPTION [ENG]

American legal realism is one of the most interesting–and in certain times(Progressive Era, New Deal)–influential legal movements of modernity. Realistlawyers, who were skeptical with regard to ready-­‐made, conceptual and abstractsolutions to jurisprudential problems, foughtagainst the orthodoxy of classicaljurisprudence (referring toabstract principles, rules and generalizations fromprecedent). Realists, on the other hand,relied–in their way of thinking–on themost peculiar thought developed by American mind: philosophy of pragmatism.However, there arosea lot of misunderstandingregarding American legalrealism through the years (eg. about the relation between realism and otherlegal theoreies, like positivism; regarding its aphilosophical character,instrumentalism, and general rule-­‐scepticism). Now, American legal realism isconsidered to be dead jurisprudential movement, with mainly historicalimportance.This project has three main objectives. First, it’s objective is to present acoherent, novel, and charitable reinterpretation of American legal realism. Thisreinterpretation will focus mainly on discerning the pragmatic, philosophicalfoundations of realism and on elucidation of apparent, pervasivemisunderstandings. Second, the objective ofthe project is topresent a novelinterpretation of realism in light of recent developments in the field of pragmaticphilosophy, such as holistic pragmatism of W.V. Quine and M.G. White. This willallow to reconsider American legal realism as an interesting and viable legaltheory today. Eventually, the new interpretation will allow to reconsider the place of American legal realism on the map of contemporary legal theories.