Kryminologiczna i prawna problematyka przestepczości zorganizowanej i terroryzmu


Wykład specjalizacyjny (C-4)

Prowadzący : dr hab. Wojciech Dadak

Charakterystyka ogólna :

Celem wykładu z jest przedstawienie etiologii, fenomenologii oraz sposobów zapobiegania przestępczości zorganizowanej. W trakcie wykładu zaprezentowana zostanie problematyka źródeł zorganizowanej działalności przestępczej oraz jej przejawów, a także modelowe struktury grup oraz organizacji przestępczych. Przedmiotem omówienia będą również tzw. efekty przestępczości zorganizowanej i ich związek ze skutecznością ścigania tego rodzaju przestępczości, w tym wykorzystania środków o charakterze prawnokarnym. Omówiona zostanie też problematyka ponadnarodowych aspektów przestępczości zorganizowanej.

W ramach wykładu omówiona zostanie także problematyka terroryzmu jako zjawiska społecznego mającego istotny związek z przestępczością zorganizowaną. Ukazane zostaną źródła terroryzmu oraz jego przejawy we współczesnych społeczeństwach, a także formy działalności terrorystycznej, w tym ewolucja w zakresie celów tej działalności oraz sposobów ich realizacji. Zostaną także omówione normatywne aspekty przeciwdziałania oraz zwalczania przestępczości o charakterze terrorystycznym

 Charakterystyka szczegółowa:

Problemy związane z definiowaniem przestępczości zorganizowanej. Podstawowe kategorie pojęciowe (gang, syndykat przestępczy, grupa przestępcza, zorganizowana grupa przestępcza, organizacja przestępcza, mafia.)

  1. Źródła przestępczości zorganizowanej w ujęciu historycznym.
  2. Ewolucja form przestępczości zorganizowanej w Europie w okresie XVIII-XX w. Powstanie i rozwój włoskich organizacji przestępczych (Cosa Nostra, Camorra, N`drangheta, Sacra Corona Unita), hiszpańskiego Bractwa Garduna.
  3. Organizacje przestępcze w stanach Zjednoczonych i Ameryce Południowej (amerykańskie odmiany Camorry i Cosa Nostry), amerykańska Czarna Ręka.
  4. Przedmiot działalności organizacji przestępczych w Europie i ich społeczno-gospodarcze odniesienia.
  5. Formy organizacyjne grup przestępczych i jej specyfika w odniesieniu do grup funkcjonujących w ramach tradycyjnych organizacji „mafijnych”. Organizacje przestępcze w Polsce i ich związki z organizacjami przestępczymi działającymi w Europie.
  6. Problemy związane z analizą rozmiarów przestępczości zorganizowanej. Tendencje do zwiększania jej rozmiarów w stosunku do jej rzeczywistego stanu.
  7. Podstawowe unormowania międzynarodowe dotyczące zwalczania przestępczości zorganizowanej.
  8. Regulacje prawa polskiego odnoszące się do zwalczania przestępczości zorganizowanej
  9. Terror, Terroryzm. Akt terrorystyczny. Zakres znaczeniowy terminów dotyczących terroryzmu i przestępczości terrorystycznej.
  10. Początki terroryzmu i jego poszczególne fazy w Europie. Terroryzm anarchistyczny, działalność terrorystyczna organizacji skrajnie lewicowych, , działalność terrorystyczna organizacji skrajnie prawicowych. Tzw. Trzecia fala terroryzmu, tzw. Nowy terroryzm
  11. Rozmiary terroryzmu w Polsce, Europie i na świecie w II poł. XX i początku XXI w.
  12. Terroryzm jako konflikt asymetryczny. Paradygmat kryminalizacji zamachów terrorystycznych. Związki między terroryzmem i przestępczością zorganizowaną.
  13. Podstawowe unormowania międzynarodowe dotyczące zwalczania terroryzmu zorganizowanej.
  14. Regulacje prawa polskiego dotyczące kryminalizacji i walki z terroryzmem.

Zasady zaliczenia :

Test jednokrotnego wyboru zawierający 30 pytań o wariantowych, czterech odpowiedziach.

Literatura:

Pozycje podane w sylabusie w USOS