Kryminologia – studia stacjonarne

Prof. dr hab. Krzysztof Krajewski 

Kryminologia

Przedmiot  MK_2 podstawowy

dla studentów studiów stacjonarnych

Semestr zimowy, rok akademicki 2019/2020

45 g. wykładu + 30 g. ćwiczeń (7 punktów ECTS);  

 

PROBLEMATYKA WYKŁADU:

  1. Kryminologia jako dyscyplina nauki. Pojęcie, obszar i charakter zainteresowań badawczych kryminologii. Przestępstwo, przestępca, przestępczość, ofiara przestępstwa, społeczna reakcja na przestępstwo i przestępczość, jako podstawowe przedmioty zainteresowań badawczych kryminologii. Kryminologia jako nauka o charakterze interdyscyplinarnym. Związki kryminologii z naukami społecznymi: socjologią, psychologią, pedagogiką, historią, politologią, ekonomią. Miejsce kryminologii wśród innych nauk penalnych. Kryminologia jako nauka stosowana i jako nauka teoretyczna.
  2. Główne nurty (paradygmaty) myśli kryminologicznej. Kryminologia klasyczna, kryminologia pozytywistyczna, kryminologia antynaturalistyczna, kryminologia neoklasyczna.
  3. Przestępstwo, jako przedmiot zainteresowania kryminologii. Przestępstwo jako fenomen społeczny i prawny. Prawnokarne i kryminologiczne (socjologiczne) pojęcie przestępstwa. Czy możliwe jest pojęcie przestępstwa oderwane od kryteriów prawnych?
  4. Przestępca, jako przedmiot badań kryminologicznych. Antropologiczne, biologiczne (C.Lombroso, teorie typów konstytucyjnych, teorie dziedziczenia, teoria dodatkowego chromosomu Y). Psychologiczne koncepcje etiologii przestępczości (pojęcie osobowości przestępczej i teoria H.Eysencka, zaburzenia psychiczne a przestępczość).
  5. Przestępca, jako przedmiot badań kryminologicznych. Socjologiczne koncepcje etiologii przestępczości (teoria dezorganizacji społecznej i teoria konfliktu kultur, teoria zróżnicowanych powiązań E.Sutherlanda, teoria anomii R.Merotna, inne koncepcje strukturalne kryminologii amerykańskiej, teoria kontroli T.Hirschiego)
  6. Przestępca jako przedmiot badań kryminologicznych. Problematyka przestępczości okazjonalnej i wielokrotnej. Pojęcie i badania karier kryminalnych we współczesnej kryminologii.
  7. Przestępczość jako przedmiot badań kryminologicznych. Problematyka pomiaru statystycznego zjawiska przestępczości. Pojęcia przestępczości ujawnionej, rzeczywistej i ciemnej liczny przestępczości. Statystyki kryminalne i ich rodzaje. Rozmiary, nasilenie, dynamika i struktura przestępczości w Polsce w świetle oficjalnych danych statystycznych, ze szczególnym uwzględnieniem okresu po roku 1990 na tle porównawczym. Problematyka ciemnej liczny przestępstw w kryminologii, źródła istnienia zjawiska. Metody pomiaru ciemnej liczby i przestępczości rzeczywistej: badania typu self-report i badania wiktymizacyjne. Przestępczość w Polsce w świetle badań wiktymizacyjnych na tle porównawczym.
  8. Przestępczość jako przedmiot badań kryminologicznych. Socjologiczne teorie przestępczości, jako zjawiska społecznego a nie indywidualnego zachowania(teoria anomii R.Mertona). Współczesna kryminologia środowiskowa.
  9. Ofiara przestępstwa jako przedmiot badań kryminologicznych. Pojęcie wiktymologii jako dziedziny nauki. Podstawowe pojęcia współczesnej wiktymologii. Typologie ofiar. Rola ofiary w genezie przestępstwa. Pojęcie przestępstw bez ofiar.
  10. Lęk i strach przed przestępczością jako przedmiot badań współczesnej kryminologii i wiktymologii. Źródła lęku przed przestępczością we współczesnych społeczeństwach. Konsekwencje lęku przed przestępczością we współczesnych społeczeństwach. Konsekwencje lęku przed przestępczością dla prawa karnego i wymiaru sprawiedliwości. Społeczne postawy wobec przestępczości: problem punitywności postaw społecznych wobec przestępczości i ich znaczenie praktyczne. Media a przestępczość.
  11. Społeczna reakcja na przestępczość, jako przedmiot badań kryminologicznych. Pojęcie społecznej kontroli przestępczości. Teoria naznaczania społecznego, jej czołowi przedstawiciele (E.Lemert, H.Becker, E.Schur, K.Erikson) i jej znaczenie dla współczesnej kryminologii. „Rewolucja” wywołana we współczesnej kryminologii przez teorię naznaczania społecznego. Warstwa psychologiczna i socjologiczna teorii naznaczania społecznego. Problematyka konsensu społecznego i konfliktu społecznego we współczesnej kryminologii: konsensualne i konfliktowe ujęcia genezy zjawiska przestępczości i funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Główne przykłady analizy konfliktowej we współczesnej kryminologii. Kryminologia krytyczna i radykalna.

 

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA DO WYKŁADU:

  1. J.Błachut, A.Gaberle, K.Krajewski Kryminologia, InfoTrade, Gdańsk 1999 i kolejne wydania.

 

ZASADY ZALICZENIA PRZEDMIOTU:

Przedmiot zaliczany jest w formie pisemnego egzaminu testowego, w postaci testu jednokrotnego wyboru. Test zawiera 40 pytań, do każdego pytania podane są cztery alternatywne odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Czas przeznaczony na wypełnienie testu wynosi 30 minut. Punktacja egzaminu jest następująca: do 23 pkt = ndst.; 24 – 29 pkt = dst; 30 – 31 pkt = +dst; 32 – 35 pkt = db; 36 – 37 pkt = +db; 38 pkt i więcej = bdb.

Warunkiem uzyskania zaliczenia z ćwiczeń jest uczestnictwo w zajęciach oraz zdanie kolokwium obejmującego problematykę ćwiczeń. Zaliczenie ćwiczeń wiąże się z uzyskaniem, w zależności od wyniku kolokwium zaliczeniowego, 2 – 5 dodatkowych punktów, które będą następnie doliczane do punktów uzyskanych z egzaminu i w ten sposób będą wpływać na ostateczną ocenę z przedmiotu (w tym także decydować o tym, czy będzie to ocena pozytywna).

 

TERMINY EGZAMINÓW (dla studiów stacjonarnych):

29 stycznia 2020 (środa)

31 stycznia 2020 (piątek)

4 lutego 2020 (wtorek)

20 lutego 2020 (czwartek)

 

 

Prof. dr hab. Krzysztof Krajewski