Kierunek: PRAWO
rok akademicki 2018/2019

 Program wykładu z przedmiotu:
POSTĘPOWANIE ADMINISTRACYJNE I SĄDOWOADMINISTRACYJNE

 Obowiązujący stan prawny: 1 październik 2018 r.

 Warunkiem przystąpienia do egzaminu z przedmiotu „Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne” jest zaliczenie egzaminu z przedmiotu „Prawo administracyjne

I. Zagadnienia wprowadzające.

  1. Prawo administracyjne formalne (procesowe). Relacja między prawem materialnym i procesowym w obrębie prawa administracyjnego.
  2. Odrębności postępowania administracyjnego wobec postępowań sądowych. Struktura podmiotowa postępowania administracyjnego i postępowań sądowych.
  3. Zróżnicowanie postępowań administracyjnych. System postępowań administracyjnych i jego budowa.
  4. Źródła prawne postępowań administracyjnych. Kodeks postępowania administracyjnego i jego geneza.
  5. Rodzaje postępowań uregulowanych w Kodeksie. Postępowania wyłączone i odrębne.

 II.  Administracyjne postępowanie jurysdykcyjne.

  1. Pojęcie postępowania jurysdykcyjnego, jego cel i istota.
  2. Przedmiot postępowania jurysdykcyjnego. Pojęcie indywidualnej sprawy administracyjnej. Mechanizm stosowania prawa w sprawach administracyjnych.
  3. Organy prowadzące postępowanie. Rodzaje organów. Pojęcie administracji publicznej w znaczeniu ustrojowym i funkcjonalnym. Właściwość organów i sposoby jej określania.
  4. Wyłączenie pracownika organu oraz wyłączenie organu.
  5. Współdziałanie organów.
  6. Strona postępowania.
    1. Istota legitymacji procesowej – interes prawny.
    2. Pojęcie strony.
    3. Spory wokół pojęcia strony.
    4. Wielopodmiotowość w postępowaniu administracyjnym.
    5. Podmioty na prawach strony. Udział prokuratora w postępowaniu.
  7. Zasady ogólne postępowania. Charakterystyka. Gwarancje ich realizacji.
  8. Sposoby utrwalania czynności procesowych
  9. Doręczenia. Wezwania. Sposoby utrwalania czynności procesowych. Terminy i instytucja przywrócenia terminu.
  10. Przebieg postępowania przed organem I instancji. Postępowanie uproszczone.
  11. Wszczęcie postępowania.
  12. Terminy załatwiania spraw. Bezczynność organu. Gwarancje terminowego załatwiania spraw – zażalenie.
  13. Zawieszenie postępowania, jego formy i konsekwencje.
  14. Dowody i przebieg postępowania dowodowego.
  15. Rozprawa administracyjna. Mediacja administracyjna.
  16. Determinanty decyzji administracyjnej.
  17. Fakt i prawo w postępowaniu. Istota subsumcji administracyjnej.
  18. Uznanie administracyjne i jego miejsce w procesie stosowania prawa.
  19. Decyzja administracyjna.
    1. Istota decyzji. Sposoby definiowania decyzji.
    2. Rodzaje decyzji.
    3. Elementy składowe decyzji i ich znaczenie.
    4. Rola uzasadnienia decyzji
    5. Uzupełnianie i prostowanie decyzji.
    6. Wykonalność i obowiązywanie decyzji. Zasada samozwiązania.
    7. Klauzule dodatkowe
  20. Milczące załatwienie sprawy. Zakres stosowania. Przesłanki. Charakterystyka. Skutki.
  21. Postanowienia administracyjne i ich rodzaje.
  22. Ugoda w postępowaniu administracyjnym.
  23. Administracyjny tok instancji.
    1. Pojęcie, klasyfikacja i charakterystyka środków prawnych.
    2. Charakterystyka odwołania oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
    3. Samokontrola w postępowaniu odwoławczym.
    4. Przebieg postępowania odwoławczego oraz postępowania uruchomionego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
    5. Kategorie decyzji po rozpatrzeniu odwołania oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
    6. Zakaz reformationis in peius.
    7. Zażalenie.
  24. Weryfikacja orzeczeń administracyjnych w trybach nadzwyczajnych. Wadliwość decyzji administracyjnych. Kategorie wad. Teorie wadliwości. Zbieg trybów weryfikacji tożsamych ostatecznych aktów administracyjnych.
  25. Uchylanie i zmiana ostatecznych  decyzji  niewadliwych.  Zasada ochrony praw nabytych w postępowaniu administracyjnym.
  26. Wznowienie postępowania administracyjnego.
    1. Istota i przesłanki.
    2. Właściwość organów.
    3. Przebieg postępowania.
    4. Decyzje kończące postępowanie wznowione.
  27. Nieważność decyzji administracyjnej.
    1. Koncepcja bezwzględnej nieważności decyzji a koncepcja jej unieważnialności. Domniemanie ważności decyzji.
    2. Istota stwierdzenia nieważności decyzji.
    3. Przesłanki stwierdzenia nieważności.
    4. Właściwość organów.
    5. Przebieg postępowania.
    6. Decyzje wydawane w sprawie stwierdzenia nieważności.
  28. Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji administracyjnej.
  29. Problem prawomocności decyzji.
  30. Sankcje administracyjne.

 III. Postępowanie sądowoadministracyjne.

  1. Geneza i rozwój sądownictwa administracyjnego. Modele sądowej kontroli administracji
  2. Źródła prawa o postępowaniu sądowoadministracyjnym w polskim systemie prawnym
  3. Miejsce sądów administracyjnych w systemie organów państwa
    • prawo do sądu w ujęciu konwencyjnym i konstytucyjnym,
    • organy wymiaru sprawiedliwości w Konstytucji RP i podział zadań pomiędzy nimi,
    • cechy i zadania sądów administracyjnych według Konstytucji,
    • pojęcia „prawo do sądu” i „sądowa kontrola administracji”.
  4. Ustrój i organizacja sądów administracyjnych
    • organizacja sądownictwa administracyjnego,
    • organy sądów administracyjnych i ich kompetencje,
    • sędziowie sądów administracyjnych.
  5. Zasady ogólne postępowania sądowoadministracyjnego
    • zasady wymiaru sprawiedliwości,
    • zasady postępowania  przed sądami administracyjnymi.
  6. „Sprawa” rozpoznawana w postępowaniu sądowoadministracyjnym
    • elementy kształtujące granice sprawy,
    • granice przedmiotowe sprawy,
    • granice podmiotowe sprawy.
  7. Zakres przedmiotowy kontroli administracji przez sądy administracyjne
    • administracja jako podmiot kontrolowanego działania,
    • formy działania administracji kontrolowane przez sądy administracyjne,
    • wyłączenia z zakresu przedmiotowego kontroli administracji.
  8. Inne kategorie spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne
  9. Podmioty postępowania sądowoadministracyjnego.
    1. Zdolność sądowa, procesowa oraz postulacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym
    2. Układy wielopodmiotowe w postępowaniu sądowoadministracyjnym (tzw. współuczestnictwo).
    3. Pełnomocnik strony postępowania.
  10. Sąd i referendarze
    • organizacja sadu,
    • wyłączenie sędziego,
    • właściwość.
  11. Strony i uczestnicy postępowania.
    1. Zdolność sądowa, procesowa oraz postulacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
    2. Układy wielopodmiotowe w postępowaniu sądowoadministracyjnym (tzw. współuczestnictwo).
    3. Pełnomocnik strony postępowania.
  12. Prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka, organizacje społeczne.
  13. Przesłanki dopuszczalności postępowania sądowoadministracyjnego
    • dopuszczalność zaskarżenia w szerokim i wąskim znaczeniu,
    • skarga do sądu administracyjnego (charakter tego środka zaskarżenia, termin i
      warunki formalne skargi),
    • wyczerpanie środków zaskarżenia,
    • fakultatywny charakter wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 52 § 3, art. 54a p.s.a.)
    • legitymacja do uruchomienia postępowania sądowoadministracyjnego (materialna,
      formalna),
    • podstawy zaskarżenia,
    • przesłanki zaskarżenia określone przepisami szczególnymi.
  14. Sprzeciw od decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
    • przesłanki dopuszczalności (termin, tryb uruchomienia sądowej kontroli, wymogi formalne i fiskalne, uprawnienia autokontrole organu)
    • przebieg postępowania sądowego ze sprzeciwu; zasada pierwszeństwa; ograniczenie zasady jawności i kolegialności orzekania
    • zakres rozpoznania i orzekania sądu w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej organu odwoławczego (art. 64e, art. 151a § 1 p.s.a.)
    • szczególne zasady zaskarżania wyroku sądu uwzględniającego sprzeciw (art. 151a § 3 p.s.a.)
    • środki dyscyplinowania organów odwoławczych
  15. Wniosek, jako pismo procesowe wszczynające postępowanie sądowoadministracyjne.
  16. Instytucje procesowe
    • czynności procesowe – pojęcie i rodzaje (czynności przewodniczącego, sądu i stron),
    • pisma procesowe,
    • doręczenia,
    • terminy, skutki upływu terminu i zasady przywracania terminu,
    • posiedzenia sądowe – rodzaje i zakres zagadnień rozpoznawanych na nich.
  17. Przebieg postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym
    • złożenie skargi, złożenie sprzeciwu, złożenie wniosku
    • wstępne badanie skargi, uprawnienia autokontrole organu,
    • postępowanie mediacyjne i uproszczone,
    • rozprawa,
    • przesłanki zawieszenia i podjęcia postępowania, oraz podstawy umorzenia postępowania oraz ich skutki procesowe,
    • orzekanie.
  18. Zakres i sposób orzekania sądu administracyjnego
    • czynniki determinujące zakres orzekania,
    • mechanizm orzekania – normy odniesienia i normy dopełnienia
    • wyrok i postanowienie
    • zakaz reformationis in peius,
    • prawomocność orzeczeń sądów administracyjnych oraz ich skutki i funkcje,
    • rektyfikacja orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych (sprostowanie, uzupełnienie i wykładnia orzeczeń) – uprawnienia sygnalizacyjne sądów administracyjnych.
  19. Środki odwoławcze w postępowaniu sądowoadministracyjnym
    • skarga kasacyjna – charakter tego środka odwoławczego, przesłanki dopuszczalności (przedmiot zaskarżenia, wymagania formalne – konstrukcja, termin, podstawy zaskarżenia,  przymus adwokacki),
    • przebieg postępowania prowadzonego na skutek złożenia skargi kasacyjnej (przed wsa i NSA)
    • przesłanki nieważności postępowania,
    • orzeczenia wydawane w postępowaniu kasacyjnym,
    • zażalenie – charakter tego środka odwoławczego i przesłanki dopuszczalności, orzeczenia wydawane po rozpoznaniu zażalenia
  20. Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego.
  21. Środek weryfikacji orzeczeń uregulowany w art. 172 p.s.a. – unieważnienie prawomocnego orzeczenia.
  22. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia
  23. Funkcje i oddziaływanie orzeczeń sądów administracyjnych
    • prawomocność, skuteczność i wykonalność orzeczeń sądów administracyjnych,
    • oddziaływanie orzeczenia sądu administracyjnego na zakończone postępowanie administracyjne,
    • wykonywanie orzeczeń sądów administracyjnych
    • związanie orzeczeniem sądu administracyjnego w ponownym postępowaniu w sprawy.
  24. Działalność uchwałodawcza Naczelnego Sądu Administracyjnego.
  25. Koszty sądowe, zwolnienie od kosztów sądowych – prawo pomocy.

IV. Administracyjne postępowanie egzekucyjne: Dział I, II i III ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

  1. Istota postępowania egzekucyjnego i jego zakres.
  2. Zasady ogólne postępowania egzekucyjnego.
  3. Podmioty postępowania egzekucyjnego.
  4. Przebieg postępowania egzekucyjnego.
  5. Środki egzekucji świadczeń pieniężnych i świadczeń niepieniężnych.
  6. Środki prawne w postępowaniu egzekucyjnym.

V. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń.

VI. Postępowanie w sprawie skarg i wniosków. Petycje.

  1. Skarga i wniosek – istota.
  2. Charakterystyka postępowania w sprawach skarg.
  3. Charakterystyka postępowania w sprawach wniosków.
  4. Związki postępowania w sprawie skarg i wniosków z postępowaniem jurysdykcyjnym.

VII. Postępowanie w sprawie sankcji administracyjnej.

Podstawowa literatura

  1. T. Woś (red.), H. Knysiak-Sudyka, A. Krawiec, M. Kamiński, T. Kiełkowski, Postępowanie administracyjne, wyd. 3, Warszawa 2017.
  2. T. Woś (red.), H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, wyd. 8, Warszawa 2017.

 Literatura pomocnicza

  1. Adamiak B., Borkowski J., Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017.
  2. Dawidowicz W., Zarys procesu administracyjnego, PWN Warszawa 1989.
  3. Wróbel A., Jaśkowska M., Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017.
  4. Kamiński M., Nieważność decyzji administracyjnej. Studium teoretyczne, Zakamycze 2006.
  5. Kmieciak Z., Postępowanie administracyjne w świetle standardów europejskich, Warszawa 1997.
  6. Kiełkowski T., Sprawa administracyjna, Zakamycze 2004.
  7. Knysiak-Molczyk H., Uprawnienia strony w postępowaniu administracyjnym, Zakamycze 2004.
  8. Knysiak-Molczyk H., Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2009.
  9. Romańska M., Skuteczność orzeczeń sądów administracyjnych, Warszawa 2010.
  10. Woś T., Moc wiążąca aktów administracyjnych, Warszawa 1978.
  11. Woś T., Związki postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego, Warszawa-Kraków 1989.
  12. Woś T., Pojęcie „sprawy” w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, AUW nr 1022, Wrocław 1990.
  13. Woś T. (red.), Knysiak-Sudyka H., Romańska M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 6, Warszawa 2016.
  14. Knysiak-Sudyka H. (red.), Golęba A., Kiełkowski T., Klonowski. K., Romańska M., Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2015.
  15. 15.  Zimmermann J., Polska jurysdykcja administracyjna, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1996.

Administrative Procedural Law from a Comparative Law Perspective D-S-WPA-53

wykład prowadzi  dr hab. Marcin Kamiński, prof. UJ

Znajomość języka angielskiego/Knowledge of the English language.

  1. Pojęcie prawa administracyjnego procesowego w perspektywie prawnoporównawczej i polskiej.
  2. Relacje prawa administracyjnego materialnego i procesowego w  perspektywie prawnoporównawczej (rozważania na tle typologii prawnych form działania administracji publicznej).
  3. Koncepcja procedur administracyjnych trzech generacji na tle rozwiązań normatywnych wybranych porządków prawnych.
  4. Modele jurysdykcji administracyjnej w ujęciu prawnoporównawczym.
  5. Podstawowe konstrukcje teoretyczne i instytucje procesowe w świetle przepisów polskiego kodeksu postępowania administracyjnego na tle kodyfikacji procedury administracyjnej wybranych państw.
  6. Tendencje kodyfikacyjne i integracyjne w zakresie prawa administracyjnego procesowego. Rozważania na przykładzie założeń modelu kodeksu postępowania administracyjnego Unii Europejskiej.
  1. The concept of administrative procedural law from the Polish law and the comparative law perspective.
  2. Relations between administrative procedural law and administrative substantive law. A comparative law perspective.
  3. The conception of administrative procedures of three generations in the light of the selected legal orders.
  4. Models of the administrative law application form a comparative law perspective.
  5. Fundamental theoretical constructions and procedural institutions of the Polish Code of Administrative Proceedings (CPA) on the background of the foreign codifications of administrative procedure.
  6. Codification and integration tendencies in the area of administrative procedural law. Contemporary state with the special attention to the ReNUAL Model Rules on EU Administrative Procedure.

Literatura/Literature:

  1. J.-B. Auby (ed.), Codification of Administrative Procedure, Bruxelles 2013
  2. R. Seerden, F.A. M. Stroink, Administrative Law of the European Union, Its Member States and the United States: A Comparative Analysis, Antwerpen-Groningen 2002
  3. P. Craig, H. Hofmann, J.-P.Schneider, J. Ziller, ReNEUAL Model Rules on EU Administrative Procedure, Oxford 2017
  4. J.-B. Auby, Th. Perroud (ed.), Droit comparé de la procédure administrative. Comparative Law of Administrative Procedure, Brussel 2016.

Introduction to Polish Administrative Procedural Law WPA-10.P-ER-17

wykład prowadzi  dr hab. Marcin Kamiński, prof. UJ

Znajomość języka angielskiego. Knowledge of the English language.

Wykład stanowi wprowadzenie do problematyki teoretycznych i pojęciowych założeń oraz normatywnych podstaw polskiego prawa administracyjnego procesowego. Na wstępie zostanie omówione pojęcie prawa administracyjnego i jego norm w relacji do prawa administracyjnego procesowego. Zostaną również poruszone zagadnienia głównych modeli stosowania norm prawa administracyjnego w ujęciu prawnoporównawczym. Zasadnicza część wykładu zostanie poświęcona przedstawieniu struktury, zakresów obowiązywania oraz głównych instytucji procesowych polskiej ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (KPA). Szczególna uwaga zostanie poświęcona następującym zagadnieniom: zasady ogólne postępowania administracyjnego; prowadzące postępowanie administracyjne organy administracji publicznej ujęciu ustrojowym i funkcjonalnym; właściwość organów; pozytywne i negatywne przesłanki kompetencji organów do prowadzenia postępowania administracyjnego; strona postępowania administracyjnego; sprawa administracyjna; akty administracyjne wydawane w postępowaniu; decyzja administracyjna i postanowienie administracyjnej; ugoda administracyjna; milczenie administracyjne i jego skutki prawne; zwyczajne i nadzwyczajne środki zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Szczególna uwaga zostanie poświęcona materialnoprawnym i procesowoprawnym elementom wybranych instytucji procesowych. Na zakończenie zostaną również krótko omówione założenia sądowoadministracyjnej kontroli aktów administracyjnych w polskim porządku prawnym.

The lecture introduces the theoretical and conceptual foundations and the normative basis of the Polish administrative procedural law. At the beginning the lecture will give an introduction to administrative law paying special attention to its relationships to the administrative procedural law. The course will also cover review of main models of application of administrative law norm from a comparative law perspective. The main part of the lecture is devoted to the structure, the scopes of validity and the main institutions of the Polish Code of Administrative Proceedings (CAP). A particular focus is placed upon the following issues:  general principles of the administrative proceedings; conducting the administrative proceedings authorities of public administration in structural and functional sense; jurisdiction of authorities; positive and negative premises of the administrative competence to conduct of administrative proceedings ; a party of the administrative proceedings; administrative matter; administrative acts issued in the proceedings: administrative decisions and orders; administrative settlement; administrative silence and its legal effects; ordinary and extraordinary remedies in the administrative proceedings. A special attention will be paid to substantive-law and procedural-law elements of the selected normative institutions. Foundations of judicial review of administrative acts in the Polish legal system will be also shortly discussed.

  1. Pojęcie prawa administracyjnego procesowego.
  2. Podstawy normatywne polskiego prawa administracyjnego procesowego.
  3. Struktura i zakresy obowiązywania polskiego Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA).
  4. Podstawowe konstrukcje teoretyczne i instytucje procesowe w świetle przepisów KPA.
  5. Materialnoprawne i procesowe elementy wybranych instytucji procesowych.
  6. Przegląd podstawowych modeli jurysdykcji administracyjnej w ujęciu prawnoporównawczym.
  1. Concept of the administrative procedural law.
  2. Normative basis of the Polish administrative procedural law.
  3. Structure and scopes of validity of the Polish Code of Administrative Proceedings (CAP).
  4. Fundamental theoretical constructions and normative institutions in the light of provisions of the Polish CAP.
  5. Substantive and procedural elements of the selected normative institutions.
  6. Review of main models of administrative adjudication in a legal-comparative perspective.

Literatura:

  • podstawowa: treść wykładu.
  • ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego z 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.).
  • J.-B. Auby (ed.), Codification of Administrative Procedure, Bruxelles 2013 (rozdział 16.).

Literature:

  • Primary: lecture content.
  • The Code of Administrative Proceedings of 14 June 1960 (Journal of Laws of 2016, item 23 with changes)
  • Secondary: J.-B. Auby (ed.), Codification of Administrative Procedure, Bruxelles 2013 (Chapter 16.).

Kierunek: ADMINISTRACJA
rok akademicki 2018/2019

 Program wykładu z przedmiotu:
POSTĘPOWANIE ADMINISTRACYJNE

 Obowiązuje stan prawny: 1 październik 2018r.

 Warunek przystąpienia do egzaminu z „Postępowania administracyjnego” jest zaliczenie egzaminu z przedmiotu „Prawo administracyjne”

 I. Zagadnienia wprowadzające.

  1. Prawo administracyjne formalne (procesowe). Relacja między  prawem materialnym i procesowym w obrębie prawa administracyjnego.
  2. Odrębności postępowania administracyjnego wobec postępowań sądowych. Struktura podmiotowa postępowania administracyjnego i postępowań sądowych.
  3. Zróżnicowanie postępowań administracyjnych. System postępowań administracyjnych i jego budowa.
  4. Źródła prawne postępowań administracyjnych. Kodeks postępowania administracyjnego i jego geneza.
  5. Rodzaje postępowań uregulowanych w Kodeksie. Postępowania wyłączone i odrębne.

II.  Administracyjne postępowanie jurysdykcyjne.

  1. Pojęcie postępowania jurysdykcyjnego,  jego cel i istota.
  2. Przedmiot postępowania jurysdykcyjnego. Pojęcie indywidualnej sprawy administracyjnej. Mechanizm stosowania prawa w sprawach administracyjnych.
  3. Organy prowadzące postępowanie. Rodzaje organów. Pojęcie administracji publicznej w znaczeniu ustrojowym i funkcjonalnym. Właściwość organów i sposoby jej określania.
  4. Wyłączenie pracownika organu oraz wyłączenie organu.
  5. Współdziałanie organów.
  6. Strona postępowania.
    1. Istota legitymacji procesowej – interes prawny.
    2. Pojęcie strony.
    3. Spory wokół pojęcia strony.
    4. Wielopodmiotowość w postępowaniu administracyjnym.
    5. Podmioty na prawach strony. Udział prokuratora w postępowaniu.
  7. Zasady ogólne postępowania. Charakterystyka. Gwarancje ich realizacji.
  8. Sposoby utrwalania czynności procesowych
  9. Doręczenia. Wezwania. Sposoby utrwalania czynności procesowych. Terminy i instytucja przywrócenia terminu.
  10. Przebieg postępowania przed organem I instancji. Postępowanie uproszczone.
  11. Wszczęcie postępowania.
  12. Terminy załatwiania spraw. Bezczynność organu. Gwarancje terminowego załatwiania spraw – zażalenie.
  13. Zawieszenie postępowania, jego formy i konsekwencje.
  14. Dowody i przebieg postępowania dowodowego.
  15. Rozprawa administracyjna. Mediacja administracyjna.
  16. Determinanty decyzji administracyjnej.
  17. Fakt i prawo w postępowaniu. Istota subsumcji administracyjnej.
  18. Uznanie administracyjne i jego miejsce w procesie stosowania prawa.
  19. Decyzja administracyjna.
    1. Istota decyzji. Sposoby definiowania decyzji.
    2. Rodzaje decyzji.
    3. Elementy składowe decyzji i ich znaczenie.
    4. Rola uzasadnienia decyzji.
    5.  Uzupełnianie i prostowanie decyzji.
    6. Wykonalność i obowiązywanie decyzji. Zasada samozwiązania.
    7. Klauzule dodatkowe
  20. Milczące załatwienie sprawy. Zakres stosowania. Przesłanki. Charakterystyka.  Skutki.
  21. Postanowienia administracyjne i ich rodzaje.
  22. Ugoda w postępowaniu administracyjnym.
  23. Administracyjny tok instancji.
    1. Pojęcie, klasyfikacja i charakterystyka środków prawnych.
    2. Charakterystyka odwołania oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
    3. Samokontrola w postępowaniu odwoławczym.
    4. Przebieg postępowania odwoławczego oraz postępowania uruchomionego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
    5. Kategorie decyzji po rozpatrzeniu odwołania oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
    6. Zakaz reformationis in peius.g. Zażalenie.
  24. Weryfikacja orzeczeń administracyjnych w trybach nadzwyczajnych. Wadliwość decyzji administracyjnych. Kategorie wad. Teorie wadliwości. Zbieg trybów weryfikacji tożsamych ostatecznych aktów administracyjnych.
  25. Uchylanie  i  zmiana  ostatecznych  decyzji  niewadliwych.  Zasada  ochrony praw nabytych w postępowaniu administracyjnym.
  26. Wznowienie postępowania administracyjnego.
    1. Istota i przesłanki.
    2. Właściwość organów.
    3. Przebieg postępowania.
    4. Decyzje kończące postępowanie wznowione.
  27. Nieważność decyzji administracyjnej
    1. Koncepcja bezwzględnej nieważności decyzji a koncepcja jej unieważnialności. Domniemanie  ważności decyzji.
    2. Istota stwierdzenia nieważności decyzji.
    3. Przesłanki stwierdzenia nieważności.
    4. Właściwość organów.
    5. Przebieg postępowania.
    6. Decyzje wydawane w sprawie stwierdzenia nieważności.
  28. Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji administracyjnej.
  29. Problem prawomocności decyzji.
  30. Sankcje administracyjne.

 III. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń.

 IV. Postępowanie w sprawie skarg i wniosków. Petycje.

  1. Skarga i wniosek – istota.
  2. Charakterystyka postępowania w sprawach skarg.
  3. Charakterystyka postępowania w sprawach wniosków.
  4. Związki postępowania w sprawie skarg i wniosków z postępowaniem jurysdykcyjnym.

 V. Postępowanie w sprawie sankcji administracyjnej.

Podstawowa literatura.

  1. T. Woś (red.), H. Knysiak-Sudyka, A. Krawiec, M. Kamiński, T. Kiełkowski, Postępowanie administracyjne, wyd. 3, Warszawa 2017.

 Literatura pomocnicza

  1. Adamiak B., Borkowski J., Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017.
  2. Dawidowicz W., Zarys procesu administracyjnego, PWN Warszawa 1989.
  3. Wróbel A., Jaśkowska M., Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017.
  4. Kamiński M., Nieważność decyzji administracyjnej. Studium teoretyczne, Zakamycze 2006.
  5. Kiełkowski T., Sprawa administracyjna, Zakamycze 2004.
  6. Knysiak-Molczyk H., Uprawnienia strony w postępowaniu administracyjnym, Zakamycze 2004.
  7. Knysiak-Sudyka H. (red.), Golęba A., Kiełkowski T., Klonowski.K., Romańska M., Postępowanie administracyjne. Komentarz, Warszawa 2015.
  8. Woś T., Moc wiążąca aktów administracyjnych, Warszawa 1978.
  9. Woś T., Pojęcie „sprawy” w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, AUW nr 1022, Wrocław 1990.
  10. Zimmermann J., Polska jurysdykcja administracyjna, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1996.

 POSTĘPOWANIE SĄDOWOADMINISTRACYJNE

Warunek przystąpienia do egzaminu z „Postępowania sądowoadministracyjne”: zaliczenie egzaminu z przedmiotu „Postępowanie administracyjne”

Obowiązuje stan prawny : 1 październik 2018 r.

Postępowanie sądowoadministracyjne.

  1. Geneza i rozwój sądownictwa administracyjnego. Modele sądowej kontroli administracji
  2. Źródła prawa o postępowaniu sądowoadministracyjnym w polskim systemie prawnym
  3. Miejsce sądów administracyjnych w systemie organów państwa
    • prawo do sądu w ujęciu konwencyjnym i konstytucyjnym,
    • organy wymiaru sprawiedliwości w Konstytucji RP i podział zadań pomiędzy nimi,
    • cechy i zadania sądów administracyjnych według Konstytucji,
    • pojęcia „prawo do sądu” i „sądowa kontrola administracji”.
  4. Ustrój i organizacja sądów administracyjnych
    • organizacja sądownictwa administracyjnego,
    • organy sądów administracyjnych i ich kompetencje,
    • sędziowie sądów administracyjnych.
  5. Zasady ogólne postępowania sądowoadministracyjnego
    • zasady wymiaru sprawiedliwości,
    • zasady postępowania  przed sądami administracyjnymi.
  6. „Sprawa” rozpoznawana w postępowaniu sądowoadministracyjnym
    • typy definicji sprawy sądowoadministracyjnej,
    • elementy kształtujące granice sprawy,
    • granice przedmiotowe sprawy,
    • granice podmiotowe sprawy.
  7. Zakres przedmiotowy kontroli administracji przez sądy administracyjne
    • administracja jako podmiot kontrolowanego działania,
    • formy działania administracji kontrolowane przez sądy administracyjne,
    • wyłączenia z zakresu przedmiotowego kontroli administracji.
  8. Inne kategorie spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne
  9. Podmioty postępowania sądowoadministracyjnego.
    1. Zdolność sądowa, procesowa oraz postulacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
    2. Układy wielopodmiotowe w postępowaniu sądowoadministracyjnym (tzw. współuczestnictwo).
    3. Pełnomocnik strony postępowania.
  10. Sąd i referendarze
    • organizacja sadu,
    • wyłączenie sędziego,
    • właściwość.
  11. Strony i uczestnicy postępowania.
    1. Zdolność sądowa, procesowa oraz postulacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
    2. Układy wielopodmiotowe w postępowaniu sądowoadministracyjnym (tzw. współuczestnictwo).
    3. Pełnomocnik strony postępowania.
  12. Prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka, organizacje społeczne.
  13. Przesłanki dopuszczalności postępowania sądowoadministracyjnego
    • dopuszczalność zaskarżenia w szerokim i wąskim znaczeniu,
    • skarga do sądu administracyjnego (charakter tego środka zaskarżenia, termin i warunki formalne skargi), sprzeciw do sądu administracyjnego (charakter tego środka zaskarżenia, termin i warunki formalne,
    • wyczerpanie środków zaskarżenia,
    • legitymacja do uruchomienia postępowania sądowoadministracyjnego (materialna,formalna),
    • podstawy zaskarżenia
    • przesłanki zaskarżenia określone przepisami szczególnymi.
  14. Wniosek, jako pismo procesowe wszczynające postępowanie sądowoadministracyjne.
  15. Instytucje procesowe
    • czynności procesowe – pojęcie i rodzaje (czynności przewodniczącego, sądu i stron),
    • pisma procesowe,
    • doręczenia,
    • terminy, skutki upływu terminu i zasady przywracania terminu,
    • posiedzenia sądowe – rodzaje i zakres zagadnień rozpoznawanych na nich.
  16. Przebieg postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym
    • złożenie skargi, złożenie sprzeciwu, złożenie wniosku
    • wstępne badanie skargi, uprawnienia autokontrole organu,
    • postępowanie mediacyjne i uproszczone,
    • rozprawa,
    • przesłanki zawieszenia i podjęcia postępowania, oraz podstawy umorzenia postępowania oraz ich skutki procesowe,
    • orzekanie.
  17. Zakres i sposób orzekania sądu administracyjnego
    • czynniki determinujące zakres orzekania,
    • mechanizm orzekania – normy odniesienia i normy dopełnienia
    • wyrok i postanowienie
    • zakaz reformationis in peius,
    • prawomocność orzeczeń sądów administracyjnych oraz ich skutki i funkcje,
    • rektyfikacja orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych (sprostowanie, uzupełnienie i wykładnia orzeczeń) – uprawnienia sygnalizacyjne sądów administracyjnych.
  18. Środki odwoławcze w postępowaniu sądowoadministracyjnym
    • skarga kasacyjna – charakter tego środka odwoławczego, przesłanki dopuszczalności (przedmiot zaskarżenia, wymagania formalne – konstrukcja, termin, podstawy zaskarżenia,  przymus adwokacki),
    • przebieg postępowania prowadzonego na skutek złożenia skargi kasacyjnej (przed wsa i NSA)
    • przesłanki nieważności postępowania,
    • orzeczenia wydawane w postępowaniu kasacyjnym,
    • zażalenie – charakter tego środka odwoławczego i przesłanki dopuszczalności, orzeczenia wydawane po rozpoznaniu zażalenia
  19. Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego.
  20. Środek weryfikacji orzeczeń uregulowany w art. 172 p.s.a. – unieważnienie prawomocnego orzeczenia.
  21. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia
  22. Funkcje i oddziaływanie orzeczeń sądów administracyjnych
    • prawomocność, skuteczność i wykonalność orzeczeń sądów administracyjnych,
    • oddziaływanie orzeczenia sądu administracyjnego na zakończone postępowanie administracyjne,
    • wykonywanie orzeczeń sądów administracyjnych,
    • związanie orzeczeniem sądu administracyjnego w ponownym postępowaniu w sprawy.
  23. Działalność uchwałodawcza Naczelnego Sądu Administracyjnego.
  24. Koszty sądowe, zwolnienie od kosztów sądowych – prawo pomocy.

Podstawowa literatura.

  1. H. Knysiak-Sudyka (red.), H. Knysiak-Sudyka, A. Golęba, J.G. Firlus, K. Klonowski, Postępowanie sądowoadministracyjne. Zarys wykładu, wyd. 1, Warszawa 2018.

 Literatura pomocnicza

  1. T. Woś (red.), Knysiak-Sudyka H., Romańska M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 6, Warszawa 2016

 POSTĘPOWANIE EGZEKUCYJNE W ADMINISTRACJI
wykład prowadzi dr hab. Marta Romańska
Warunek przystąpienia do egzaminu: zaliczenie egzaminu z przedmiotu „Prawo administracyjne”

  1. “Egzekucja” i “postępowanie egzekucyjne” – znaczenie pojęć i ich wzajemne relacje.
  2. Cel i funkcje administracyjnego postępowania egzekucyjnego.
  3. Źródła prawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
  4. Rodzaje egzekucji:
    1. na podstawie kryterium rodzaju organów prowadzących postępowanie (sądowa, administracyjna);
    2. z uwagi na rodzaj egzekwowanego obowiązku (świadczeń pieniężnych, świadczeń niepieniężnych);
    3. z uwagi na zasięg podmiotowy i rodzaj składników majątkowych, do których kierowane są czynności egzekucyjne (uniwersalna, singularna).
  5. Przesłanki wyznaczenia drogi egzekucji sądowej i administracyjnej (cechy obowiązku podlegającego przymusowemu wykonaniu oraz źródła tego obowiązku).
  6. Zasady administracyjnego postępowania egzekucyjnego.
  7. Przedmiot postępowania egzekucyjnego.
  8. Podstawy egzekucji administracyjnej (tytuł wykonawczy i wniosek egzekucyjny).
  9. Organy egzekucji administracyjnej:
    1. w znaczeniu ścisłym,
    2. organy uprawnione do egzekwowania niektórych obowiązków przy wykorzystaniu niektórych środków egzekucyjnych.
  10. Strony i inne podmioty występujące w postępowaniu egzekucyjnym.
  11. Przebieg postępowania egzekucyjnego:
    1. czynności egzekucyjne,
    2. zawieszenie postępowania egzekucyjnego oraz inne formy wstrzymania toku czynności procesowych,
    3. umorzenie postępowania egzekucyjnego.
  12. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji:
    1. wewnętrzne (na drodze administracyjnej)
    2. sądowa kontrola przebiegu postępowania egzekucyjnego.
  13. Egzekucja świadczeń pieniężnych – środki egzekucyjne.
  14. Egzekucja świadczeń niepieniężnych – środki egzekucyjne.
  15. Zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej.

Literatura podstawowa:

Treść wykładu

ustawa z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity z 6 kwietnia 2016 r., Dz.U. z 2016, poz. 599 ze zm.)

Literatura pomocnicza

  1. T. Jędrzejewski, M. Masternak, P. Rączka, Administracyjne postępowanie egzekucyjne, Toruń 2009.